
الف) شاداب سازی ظاهری مدرسه
فضاسازی و زیباسازی حیاط مدرسه۲- زیباسازی ساختمان مدارس۳- زیباسازی و تمیز بودن نمازخانه، کتابخانه و کارگاه۴- پوشش های ظاهری معلم ها، مدیر و کارکنان، دانش آموزان: استفاده از روپوش های شاد برای دانش آموزان و همچنین پوشش مرتب و استفاده از رنگ های شاد و روشن برای کارکنان مدرسه.۵- رعایت بهداشت، تمیز بودن محیط مدرسه، کلاس ها، بهداشت فردی، اجتماعی، دانش آموزان استفاده از گلهای طبیعی و زیبا سازی باغچه مدرس
ب) معلم شاد و با روحیه
معلم آهنگ و فضا و جو کلاس درس را تنظیم می کند، چنانچه قرار باشد که روح دانش آموزان پرورش و رشد یابد، باید این روند از روح معلم آغاز گردد. حال اگر روح معلم افسرده و ناتوان باشد شانس ناچیزی برای تقویت و مراقبت از روح دانش آموزان بوجود خواهد آمد. معلم با انواع روش های تدریس آشنا باشد. اطلاعاتش به روز باشد، معلم باید بداند که دانش آموزان دارای تفاوت های فردی هستند و نیز باید با روش های تشویق وتنبیه آگاهی لازم داشته باشد و پر روحیه و باانگیزه باشد. (محمودیان، ۱۳۸۳)
ج) جو مدرسه:
جو مدرسه می تواند بر اساس وفاداری و همدلی سازمان دهی شود یا افراد را در دو سوی یک دیوار بلند ناامنی و بی اعتمادی قرار دهد. داشتن فرصت های برابر، خودی محسوب شدن، پذیرفته شدن و تمایل به همکاری چند جانبه، از جمله مؤلفه های جو مدرسه می باشد.
تحقیقیب که در سال 2016 در نشریه "پژوهش آموزشی" منتشر شده بود نشان میداد که جو و حال و هوای مدرسه تاثیر زیادی بر موفقیت تحصیلی دانشآموزان دارد. این تحقیق پیمایشی که به طور دامنهدار در طول 15 سال در چند مدرسه در بخشهای مختلف جهان انجام گرفته بود ادعا میکرد که دانشآموزان در مدارس و کلاسهایی که جو مثبت، حمایتگر و شادیبخشی وجود داشت، عملکرد تحصیلی بهتری داشتند.
ممکن است با مطالعه نتایج این تحقیق این تصور ایجاد شود که ایجاد جو با نشاط و جذاب در مدرسه بستگی زیادی به بودجه و امکانات اقتصادی مدارس و خانوادهها دارد. اما خبر خوب اینکه نتایج این تحقیق ثابت میکنند که ایجاد جو مثبت در مدارس ارتباط معناداری با پایگاه اجتماعی- اقتصادی دانشآموزان و امکانات مدرسه ندارد بلکه نکته کلیدی رویکرد معلمان و کادر آموزشی مدارس است که نقش تعیینکنندهای در انتخاب روشها و شرایطی دارد که میتواند حتی بدون هزینه پول زیاد، جوّ مثبت و انگیزهبخشی را در کلاسهای درس و محیط کلی مدرسه ایجاد نماید.
برای مثال بزرگداشت روز تولد دانشآموزان یا معلمان وما نباید با برگزاری جشنهای پرخرج و خرید هدایای گرانبها توام باشد. اختصاص زمان مشخصی برای فعالیتهای شاد و درست کردن یک کاردستی دستهجمعی بهمراتب تاثیر بیشتری دارد. همچنین برگزاری مراسم شعرخوانی، نمایشگاه نقاشی و کاردستی و اجرای نمایشنامه نیز کار پرخرجینیست اما بر ایجاد فضای شاد و تشویق کننده در مدرسه موثر است. نگهداشتن چند گلدان و سپردن مسئولیت مراقبت از آنها به دانشآموزان نیز بعید است هزینه زیادی داشته باشد اما میتواند جو روحنوازی را ایجاد نماید.
شادی و نشاط و سرور، یکی از نیازهای روحی و فطری انسان است که در بسیاری از جنبه های حیاتی انسان نقش مؤثری ایفا می کند. دین اسلام که به تمام نیازهای روحی و جسمی انسان توجه داشته، این موضوع را نیز مورد توجه قرار داده است. وجود آیات متعدد در قرآن کریم، سخنان پیامبر(ص) و احادیث و روایات منقول از ائمه معصومان(ع) حاکی از اهمیت موضوع شادی در اسلام است. درباره اهمیت شور و نشاط و سرور و جایگاه آن در تعالیم دینی همین بس که مفهوم شادی ۲۵ بار با الفاظ مختلف در قرآن کریم آمده و یکی از اصول کتابهای روایی به باب ادخال السرور» اختصاص داده شده و از کسانی که موجبات دلخوشی و شادکامی بندگان را فراهم می آورند، ستایش شده است.
البته این نیاز چون نیازهای دیگر انسان، اگر مهار نشود و بیضابطه باشد، بهطور حتم، زیانهایی را بهدنبال خواهد داشت؛ لذا باید مرز شادیها و تفریحات سالم و مشروع، از شادی ناروا و ناپسند روشن شود. شادی در قرآن، جایگاه خاصی دارد و به گونههای مختلف، مورد تایید و توجه قرار گرفته است؛ اما نه شادی بیهوده و عبث، بلکه شادی توأم با اهداف الهی و انسانی و لذا ایات قرآن درباره شادی دو دستهاند:
دستهای از ایات، مؤمنین را دعوت به شادی میکنند، مانند آیه: قُل بِفَصلِالله وَ بِرَحمَتِهِ فَبِذَلِکَ فَلیفرَحُوا هُوَ خَیرٌ مِمَّا یجمَعُونَ؛ [ای رسول خدا ! به خلق] بگو که شما باید منحصراً به فضل و رحمت خدا شادمان شوید [و به نزول قرآن مسرور باشید] که آن بهتر و مفیدتر از ثروتی است که برای خود اندوخته میکنید.» (یونس:58)
از این رو، مردم به فضل پروردگار و به رحمت بیپایان او به این کتاب بزرگ الهی که جامع همه نعمتها است، باید خشنود شوند، نه به جمع ثروتها و بزرگی مقامها و فزونی قوم و قبیله. همچنین قرآن، زمانی که وعده الهی، مبنی بر نصرت و پیروزی رومیان اهل کتاب بر مشرکان مجوس، محقق میشود، میفرماید: بِضْعِ سِنِینَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَن یَشَاء وَهُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ در مدت چند سال؛ فرمان ، فرمان خداست ، چه پیش از پیروزی و چه بعد از آن و در آن روز مؤمنان شادمان می شوند، به یاری خدا خدا هر کس را که بخواهد یاری می کند ، زیرا پیروزمند و مهربان است» (روم: 5-4)

عوامل متعددی وجود دارد که می تواند یک فرد را بر اساس آن، توانا یا ناتوان خطاب کرد. یکی ازمهمترین عوامل، حالت روحی انسان است که توانایی های انسان را افزایش یا کاهش می دهد.اما ما نمیخواهیم در مورد انسان های معمولی صحبت کنیم؛ بلکه می خواهیم در مورد دانش آموزان صحبت کنیم. طبیعی است که دانش آ موز شاد و خوشحال، سطح یادگیری بیشتری نسبت به دانش آموز کسل و بی حوصله دارد؛ البته این موضوع توسط دانشمندان جهان هم ثابت شده است.
مدرسه، محیطی است که انسان بیش ازثلث زندگی خود را در طول شبانه روز در آنجا می گذراند. هشت ساعت برای تأثیر روی یک فرد، کم نیست. ا گر مدرسه شادی داشته باشیم، می توانیم بر روی بدترین تا بهترین دانش آموز تأثیر بگذاریم. با قرار دادن یک دانش آموز کسل و تنبل در یک محیط شاد میتوانیم او را مشتاق به فرا گیری علم کنیم و درآن سو، ا گر یک دانش آموز شاد و در سخوان را در محیطی ناراحت کننده قرار دهیم، ممکن است او از درس خواندن دلسرد شود. شاد بودن فقط بر روی درس خواندن تأثیر نمی گذارد؛ بلکه روی سایر فعالیت های زندگی هم اثرگذار است.
درباره این سایت